www.padamyarfm.com
www.padamyarfm.com
http://goo.glhdUIvl
တနလၤာ, ၂၃ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၉

Mizzima Burmese

Home > အထူးက႑ > ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ > ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အထူး > ျမန္မာလူထုအမ်ားစုကို ခြန္အားျမႇင့္တင္ေပးျခင္း

ျမန္မာလူထုအမ်ားစုကို ခြန္အားျမႇင့္တင္ေပးျခင္း

အီးေမးလ္ပုိ႔ရန္ ပရင့္ထုတ္ရန္ PDF ဖုိင္ရယူရန္


demonstration-hlaing8ssျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ေလာေဆာ္ စည္းရံုးေနၾကစဥ္၌ ရဲေမာင္ႏွင့္ ခင္ျဖဴ၀င္းက ျမန္မာျပည္သူမ်ား အဓိကခံစားၾကံဳေတြ႔ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ထိုသူတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား မည္သို႔ ႀကံဆကာ အစီအစဥ္ ေရးဆြဲထားၾကသည္ကို ဆန္းစစ္ေလ့လာထားသည္။ ပထမဆံုးကိစၥအေနႏွင့္ လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚတြင္ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားကို ေလ့လာတင္ျပထားသည္။


တိုး၍ ထြက္ေပၚလာေနေသာ သုေတသနစာတမ္း အမ်ားစုက လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚ တန္းတူညီမွ်မႈႏွင့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးအရ စြမ္းေဆာင္မႈ စသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈရလဒ္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနသည္။ အမွန္ဆိုရလွ်င္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ အမ်ဳိးသားမ်ားအၾကား၊ ေယာက္်ားေလးမ်ားႏွင့္ မိန္းကေလးမ်ားအၾကား တန္းတူညီမွ်မႈ အခြင့္အေရး ပိုမိုရွိေသာ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ ပို၍ က်န္းမာသန္စြမ္းကာ လံုၿခံဳမႈရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၿခံဳ၍ေျပာ ရလွ်င္ ပို၍ ႂကြယ္၀ခ်မ္းသာၾကေၾကာင္း ျပသေနသည္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ား တန္းတူညီမွ်မႈ မရွိဟု ခံစားေနရသည့္ ျပႆနာအေပၚ မည္သို႔ေျဖရွင္းေပးမည္ဟု တိက်ေသခ်ာသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား မရွိဘဲႏွင့္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လႊတ္ေတာ္အသစ္သည္ ႏိုင္ငံ၏ အဓိက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ျပႆနာမ်ားကို ကိုင္တြင္ေျဖရွင္းၾကလိမ့္ဦးမည္ ျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးငယ္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကို ေမးျမန္းၾကည့္ရာ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးမ်ား ၾကံဳေတြ႔ ခံစားေနရသည့္ ျပႆနာရပ္မ်ားႏွင့္ အျခားအေရးကိစၥမ်ားအေပၚ သူတို႔နားလည္ပံု မည္မွ်ကြဲလြဲေနေၾကာင္းႏွင့္ မည္သည့္ အေရးကိစၥမ်ားကို အေရးတႀကီး ေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ျပသေနသည္။

ႏိုင္ငံေရးပါတီအမ်ားစုက လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်မႈ အခြင့္အေရးမရွိမႈအေပၚ မည္သို႔ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းမည္ကို ေသခ်ာျပင္ဆင္ထားျခင္း မရွိၾကသည္ကို ေတြ႔ျမင္ေနရသည္။

ကုိယ္စားလွယ္မ်ား အျမင္
candidate-view
အမ်ဳိးသမီးမ်ား တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးရရွိေရးသည္ ေထာင္စုႏွစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ား MDG တြင္ တတိယေျမာက္ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည္။ ၎အနက္ ပစ္မွတ္ထားေဆာင္ရြက္မည့္ လုပ္ငန္းတခုမွာ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ေက်ာင္းတက္ေရာက္မႈ အေနအထားတြင္ က်ား-မ တန္းတူအခြင့္အေရး ရရွိေရးကို ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ျဖစ္သည္။ ဤရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္ေျမာက္ေစရန္အတြက္ တိုင္းတာမည့္ နည္းလမ္းတခုမွာ သက္ဆိုင္ရာ အသက္အုပ္စုရွိ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို ၎တို႔ႏွင့္ အသက္တူ အမ်ဳိးသားမ်ား ေက်ာင္းတက္ေရာက္မႈႏႈန္းႏွင့္ အဆင့္တိုင္းတြင္ ႏိႈင္းယွဥ္ရန္ ျဖစ္သည္။

ပညာေရးတြင္ တန္းတူမႈ

ADB ၏ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အစီရင္ခံစာတေစာင္တြင္ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသအတြင္း၌ လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚတြင္ မူလတန္းႏွင့္ အလယ္တန္းပညာေရးအဆင့္၌ က်ား-မတန္းတူညီမွ်မႈ တိုး၍ ရရွိလာေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး က႑တြင္မူ ျပႆနာမ်ား ရွိေနေသးသည္။ ပညာေရးအဆင့္ျမင့္လာေလေလ၊ သင္ၾကားေလ့လာႏိုင္မႈ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပံုစံမ်ားအရ ေသာ္လည္းေကာင္း ျပႆနာမ်ား ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း အလားတူ ျဖစ္ေပၚေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။

ရန္ကုန္မွ မဲဆႏၵရွင္တဦးျဖစ္သည့္ မခိုင္ခိုင္ (အမည္ရင္း မဟုတ္ပါ) က သူစိတ္ဆင္းရဲေနရသည့္ အေၾကာင္းကို ေျပာျပသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ေရေၾကာင္းတကၠသိုလ္တြင္ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ပညာသင္ႏွစ္၌ တကၠသိုလ္၀င္ခြင့္ေနရာ ၄၅၀ တြင္ အမ်ဳိးသမီး ၂၀ % သာ ေခၚဆိုမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း တကၠသိုလ္၀င္ခြင့္စာေမးပြဲမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွ အမွတ္ပိုျမင့္ရန္ လိုအပ္သည္။

ဤျပႆနာက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးက႑ ေနရာအႏွံ႔အျပားတြင္ တည္ရွိေနသည္။ ဥပမာ ေဖာ္ျပရလွ်င္ မၾကာေသးခင္က ရရွိေသာ စာရင္းမ်ားအရ ေဆးတကၠသိုလ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းသား ၂,၄၀၀ ေခၚယူရာ၌ ၆၀ % ကို ေယာက္်ားေလးမ်ားကို ေခၚယူၿပီး၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ ၄၀% သာ အခြင့္ ရရွိသည္။ သတင္းမ်ားအရဆိုလွ်င္ ဤကဲ့သို႔ကိစၥမ်ဳိးက မၾကာခဏ ျဖစ္ေပၚေနၿပီး၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက အမ်ဳိးသားမ်ားထက္ ပို၍ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမ်ားကာ အမွတ္လည္း ပိုျမင့္ရန္ လိုအပ္သည္။

education1ေရေၾကာင္းပညာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူမ်ားကို ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ပညာသင္ႏွစ္တြင္ စတင္ေခၚယူစဥ္က အမ်ဳိးသမီး ၁၅ % သာ ပါၿပီး၊ ေယာက္်ားေလး ၄၇၃ မွတ္ (အနိမ့္ဆံုး) ႏွင့္ မိန္းကေလး ၄၈၃ မွတ္ (အနိမ့္ဆံုး) ျဖင့္ ေခၚခဲ့သည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားက ဆုိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပညာေရးစနစ္အတြင္း လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ သိသာစြာ ရွိေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

လူအမ်ား ေလးစားသည့္ ကေလးအထူးကု ဆရာ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ မိုးမိုးလိႈင္ကလည္း အလားတူ က်ား-မ လိင္ ကြဲျပားမႈအေပၚ ျပႆနာရွိေနသည္ကို အတည္ျပဳေျပာဆိုသည္။ "က်မတို႔တုိင္းျပည္မွာ အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား အခြင့္အေရး တန္းတူမရတာကေတာ့ အထင္အရွား ျဖစ္ရပ္ေတြ ရွိပါတယ္"

"အထူးကု ေဆးခန္းတခုမွာ ဆရာ၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ ဆုိင္းဘုတ္ေတြဟာ အမ်ားႀကီးျဖစ္ၿပီး အဲဒီထဲကမွ ဆရာ၀န္မႀကီးေတြရဲ႕ ဆုိင္းဘုတ္က နည္းနည္းပဲ ရွိပါတယ္"

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏ အဆိုအရ ေထာင္စုႏွစ္ဆိုင္ရာ
ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ "ကမၻာႀကီးတခုလံုးက
မၾကံဳစဖူး သေဘာတူညီထားၾကသည့္ အက်ယ္အျပန္႔
ေထာက္ခံထားၾကသည့္ ဘက္စံု၊ တိက်သည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး
ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ ဤ ၈ ခ်က္ပါ၊ အခ်ိန္တိက်စြာ
သတ္မွတ္ထားမႈလည္း ရွိေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားအတြက္
တိက်သည့္၊ ကိန္းဂဏန္းအရ တိုင္းတာရန္ ေပတံမ်ား ရွိေနၿပီး၊
အထူး ဆင္းရဲမြဲေတသည့္ အေျခအေနကို ရႈေထာင့္က႑ေပါင္းစံုက
ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။
၎တို႔တြင္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ပစ္မွတ္ထားခ်က္မ်ား
ပါ၀င္ၿပီး၊ ၀င္ေငြ ဆင္းရဲျခင္း၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ၊ မိခင္ႏွင့္
ကေလး ေသႏႈန္းကိစၥ၊ ေရာဂါဘယမ်ား၊ မဖူလံုေသာ
အမိုးအကာ ရရွိမႈ အေျခအေန၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်မႈ
မရွိျခင္း၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးမႈႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္
ကမၻာတခုလံုးက မိတ္ဖက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ကိစၥမ်ား ပါ၀င္သည္"
ဤသို႔ ျဖစ္ရေသာအေၾကာင္းမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ပညာေတာ္သင္ေစလႊတ္ရာတြင္ က်ား-မ လိင္ကြဲျပားမႈအရ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိေနၿပီး၊ ကိုတာ ခြဲတန္းခ်စနစ္ျဖင့္ ေခၚယူေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု သူက ဆိုသည္။

"လိင္အေပၚမွာ အေျခမျပဳဘဲ စဥ္းစားတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ရွိဖို႔နဲ႔ အမ်ဳိးသမီး-အမ်ဳိးသား တန္းတူအခြင့္အေရးရဖုိ႔ လို္တယ္လို႔ က်မ ျမင္တယ္" ဟု သူက ေျပာသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည့္
ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ က်ား-မ လိင္ကြဲျပားမႈႏွင့္
ပတ္သက္ေသာ မူ၀ါဒ
sexual-view1
"က်မတို႔ ေရွ႕ကိုၾကည့္လိုက္ရင္ ပါေမာကၡႀကီး၊ ဆရာ၀န္ႀကီး အမ်ားစုဟာ အမ်ဳိးသားေတြပဲ။ အဓိက နယ္ပယ္အစံုမွာ အမ်ဳိးသားေတြကပဲ ဦးေဆာင္ေနၿပီး အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္ပိုင္းဟာ အေတာ္နည္းေနပါတယ္။ ဒါေတြက တန္းတူညီမွ်အခြင့္အေရးတရပ္ ေပၚထြန္းလာရင္ေတာ့ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးငယ္ေလးေတြအတြက္ ေရွ႕တန္းမွာ ေနရာရလာမွာပါ" ဟု ေဒၚမိုးမိုးလိႈင္က ဖြင့္ဟေျပာဆုိသည္။

မခိုင္ခိုင္က တိုးတက္မႈ အနည္းငယ္ေတာ့ ရွိလာေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။ "ဒါေပမဲ့ အေ၀းႀကီး သြားၾကရပါဦးမယ္"။

အမ်ဳိးသမီးမ်ား အခြင့္အေရး တန္းတူညီမွ် မရရွိမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အသစ္ျဖစ္ေပၚလာမည့္ လႊတ္ေတာ္က အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုလွ်င္ စိတ္၀င္စားဖြယ္ အခြင့္ေကာင္းမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ကုလသမဂၢ၏ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ခြန္အားျမႇင့္တင္ေပးေရးဆိုင္ရာ ဌာနအဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ UNIFEM က ေျပာရာတြင္ ပညာေရးက႑တြင္ က်ား-မ လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚ တန္းတူအခြင့္အေရးကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအတြက္၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ က်ဆင္းေရးအတြက္ "သိသာထင္ရွားစြာ အေထာက္အကူျပဳေၾကာင္း" ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔အျပင္ အာဟာရ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈ၊ သားဖြားႏႈန္း၊ ကေလးေသႏႈန္းမ်ားလည္း က်ဆင္းေစသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိကာလတြင္ ရရွိထားသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ရန္ ရွိေနေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ မူ၀ါဒမ်ားအရ ဤသို႔ ခြဲျခားဆက္ဆံသည့္ လုပ္ထံုးမ်ားကို ဖယ္ရွားရန္ အစီအစဥ္မ်ား မေတြ႔ျမင္ၾကရပါ။

စီးပြားေရးအရ ဖယ္က်ဥ္ထားခံရမႈ

စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႔ OECD ၏ အစီရင္ခံစာ** အရ မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္မွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ တန္းတူညီမွ်အခြင့္အေရး ရမႈသည္ "ႏိုင္ငံမ်ား၏ ဥပေဒျပ႒ာန္းမႈျဖင့္ ကာကြယ္ေပး႐ံုမွ်ပင္ မဟုတ္ဘဲ၊ ထံုးတမ္းစဥ္လာအရ၊ ကာကြယ္ေပးရန္လိုအပ္သည္" ဟု ဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဓေလ့ထံုးတမ္း ဥပေဒမ်ားအရ က်ား-မလိင္ ကြဲျပားမႈအလိုက္ အလုပ္ခြဲေ၀တာ၀န္ခ်ထားမႈ တိက်စြာ ရွိသည္။ လယ္ယာလုပ္ငန္းက႑၏ ၈၀ % ေက်ာ္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ၾကရၿပီးသည့္ ေနာက္တြင္ပင္၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက အိမ္မႈကိစၥ အေထြေထြကို လုပ္ေဆာင္ၾကရသည္ဟု ၎အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။ ဤသို႔ ျဖစ္ရပ္မ်ား ေဒသအတြင္းတြင္ အလားတူရွိေနေသာ္လည္း၊ ကာလၾကာရွည္ အလုပ္လုပ္ရၿပီး လုပ္ခလစာ နည္းစြာ ရရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ စီးပြားေရးအရ ဖယ္က်ဥ္ထားမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။

women-workerည ၈ နာရီပင္ေက်ာ္ေနၿပီ။ သို႔ေသာ္ လႈိင္သာယာစက္မႈဇုန္အတြင္း အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံ၌ အပ္ခ်ဳပ္စက္ ခ်ဳပ္သံမ်ားႏွင့္ စီစီညံညံ ျဖစ္ေနသည္။ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ အမ်ဳိးသမီးတို႔ အိမ္မျပန္ႏိုင္ေသးဘဲ မၿပီးႏုိင္ေသးသည့္ အလုပ္၀ဋ္ေႂကြး သံသရာကို ဆပ္ေနရၾကရသည္။ အလုပ္ရွင္က ေကြၽးသည့္ ညေနစာမွာလည္း က်ပ္ ၂၀၀ တန္ ေကာ္ဖီမစ္ တထုပ္ႏွင့္ ၅၀ တန္ ေပါင္မုန္႔တလံုးမွ်သာ။ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ေသာက္သံုးေရ မသန္႔ရွင္းေသာေၾကာင့္ အထည္ခ်ဳပ္သမမ်ား ၀မ္းေရာဂါ မၾကာခဏျဖစ္ကာ အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္ ေဆးမကုႏုိင္၍ အသက္ဆံုးၾကရသည္ဟု သိရသည္။ ၎တုိ႔ တလ၀င္ေငြ က်ပ္ ၃၀,၀၀၀ သာသာမွ်ႏွင့္ မိသားတစုလံုး မသံုးႏိုင္ေပ။ သို႔ေသာ္ လုပ္ရေသာ တေန႔တာ အလုပ္မွာ ပံုမွန္ေန႔စား ေခါင္းရြက္ဗ်ပ္ထုိး ေစ်းေရာင္းသူတို႔ထက္ပင္ နာရီခ်ိန္ ပိုမ်ားသည္။ "ဤအလုပ္ကိုမွ မလုပ္လွ်င္ ေရြးစရာ စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းလည္း နည္းလွေသာေၾကာင့္ ၀င္ေငြမရွိတာထက္စာလွ်င္ ရွိေနျခင္းက ေကာင္းေသးသည္ဆုိၿပီး လုပ္ေနရသည္" ဟု အထည္ခ်ဳပ္သမ မလွတင္ (အမည္ရင္း မဟုတ္ပါ) က မဇၥ်ိမကို ရင္ဖြင့္သည္။ ေငြေၾကးရွိ အထည္ခ်ဳပ္ လုပ္ငန္းရွင္အမ်ားစုက ေငြေၾကးခ်ဳိ႕တဲ့ေသာ အမ်ဳိးသမီးထုကို အျမတ္ႀကီးစား ေခါင္းပံုျဖတ္ကာ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး အခြင့္အေရး ကင္းမဲ့ေသာ အလုပ္ခြင္တြင္ ခိုင္းေစေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ေနရသည္။