www.padamyarfm.com
www.padamyarfm.com
http://goo.glhdUIvl
စေန, ၂၁ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၉

Mizzima Burmese

Home > သတင္း > ရသသတင္း > နာဂစ္တေစၧ

နာဂစ္တေစၧ

အီးေမးလ္ပုိ႔ရန္ ပရင့္ထုတ္ရန္ PDF ဖုိင္ရယူရန္

ဓနိပင္ေတြ အစီအရီေပါက္ေနတဲ့ ေခ်ာင္းနံေဘးက ေနေျပာက္က်ဲက်ဲထုိးေနတဲ့ သစ္ပင္ေအာက္မွာ ေခါင္းငံုံ႔ရင္း သူ ေျဖးညင္းစြာ ေျပာလုိက္တယ္။

“က်ေနာ့့္ေဘးမွာ ၾကိဳးတေခ်ာင္း အၿမဲေဆာင္ထားတယ္”။ ၿပီးေတာ့ သူ႔စကားရဲ႕အဓိပၸာယ္ကုိ နားမလည္မွာ စုိးတာေၾကာင့္ ေခါင္းေမာ့လာၿပီးမွ “ၾကိဳးရွိရင္ တခုခုဆုိရင္ ခုိင္ခံတဲ့ အရာတခုခုနဲ႔ ကပ္ခ်ည္ထားလုိက္ရင္ ေတာ္႐ုံတန္႐ုံ ဘာမွျဖစ္မယ္ မထင္ဘူးေလ” လို႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။

နာဂစ္မုန္တုိင္းအတြင္းက ဇနီးနဲ႔ ကေလးႏွစ္ေယာက္ အပါအဝင္ ေဆြမ်ဳိးေတြ ဆံုးရႈံးခဲ့ရတဲ့ ဧရာဝတီတိုင္း ဘုိကေလးၿမိဳ႕နယ္ ၾကက္ေျပးေက်းရြာေနသူ ကိုညႊန္႔ဝင္းဟာ ေနာက္တခါမ်ား ဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္း ၾကံဳရျပန္ရင္ဆိုတဲ့ အေတြးနဲ႔ ျပင္ဆင္ထားတာကို ေျပာျပတာ ျဖစ္ပါတယ္။
nargis2
အသက္ ၄ဝ လို႔သာ ဆိုေပမယ့္ စြပ္က်ယ္ခ်ဳိင္းျပတ္ ဝတ္ဆင္ထားတဲ့ ပိန္ပိန္ပါးပါး၊ အသားခပ္ညိဳညိဳ ကိုညြန္႔ဝင္းဟာ ပိုမိုရင့္ေရာ္ေနဟန္က အတုိင္းသား၊ သူ႔လက္ေမာင္းရင္းမွာ နာဂစ္တုန္းက ေက်ာင္းတိုင္လံုးကို ဖက္ထားရင္း ရတဲ့ ျခစ္ရာေတြက ျမင္ေနရဆဲ။

ကိုညြန္႔ဝင္းတေယာက္ထဲေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မုန္တိုင္းေျခာက္လွန္႔ေနၿပီး ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ အကယ္၍မ်ား မုန္တိုင္းျဖစ္လာရင္ ဘယ္လိုရင္ဆိုင္မယ္ဆိုတာအတြက္ ျပင္ဆင္သူေတြ ရွိပါေသးတယ္။

“က်မကေတာ့ အိမ္သားေတြ အားလံုးအတြက္ ေရပံုးေတြ ဝယ္ေပးထားတယ္” လို႔ု ႏွာႏွစ္ေပါက္ေက်းရြာမွ ေဒၚစန္းက ဆုိပါတယ္။ ေရပံုးေတြကို အသက္ကယ္ေဘာအျဖစ္ အသံုးျပဳမယ့္ အစီအစဥ္ကို ရွင္းျပပါတယ္။

လူ ၁ သိန္း ၄ ေသာင္းနီးပါး ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ နာဂစ္တိုက္အၿပီး ၂ ႏွစ္ေက်ာ္အၾကာမွာ  ေနာင္အလားတူ မုန္တိုင္းအတြက္ လံုေလာက္တဲ့ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ ျပင္ဆင္ထားမႈေတြကို အစုိးရနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းအေတြက လုပ္သင့္သေလာက္ လုပ္မထားဘူးလို႔ ေဒသခံေတြက စြပ္စဲြေနၿပီး မုန္တိုင္းအႏၲရာယ္အတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိပါတယ္။

“အထက္က ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈအေနနဲ႔ ဘာညႊန္ၾကားခ်က္မွ မထုတ္ျပန္ထားပါဘူး။ တခါေသဖူး ပ်ဥ္ဖိုးနားလည္ဆုိသလုိပဲ သတိထားၿပီး မုိးေလဝသသတင္းကို ဂ႐ုစုိက္ၿပီး နားေထာင္ေနပါတယ္။ မုိးတြင္း ဝင္ခါနီးတာနဲ႔ ကိုယ့္အသိနဲ႔ကိုယ္ပဲ ဂြေထာက္တာတုိ႔ ၊ အဖီဆြဲတာတုိ႔၊ က်ားကန္တာတုိ႔ လုပ္ၾကတယ္” လို႔ ဒညင္းျဖဴရြာလူၾကီးတဦးက ေျပာပါတယ္။

မုိးေလဝသဌာနအေနနဲ႔ေတာ့ မုန္တုိင္းအႏၲရာယ္ကို အၿမဲေစာင့္ၾကည့္ၿပီး သတင္းထုတ္ျပန္ေပး႐ုံ အဆင့္ပဲ လုပ္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ အေရးေပၚကိစၥရပ္ေတြကေတာ့ အစုိးရရဲ႕ အခ်ိန္မီ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြ အေပၚမွာပဲ မူတည္ေၾကာင္း မိုးေလဝသပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆုိပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက risk map လုပ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ အရမ္းနဲတယ္။ အဲဒါကို ႏိုင္ငံျခားက ကြ်မ္းက်င္သူေတြနဲ႔ စနစ္တက် လုပ္ရမယ္။ဒါမွ အႏၲရာယ္ကို ၾကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ ေနရာမွာ ပိုထိေရာက္မယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

Japan Emergency ဂ်ပန္ အင္န္ဂ်ီအို JEN ဆိုတဲ့ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ကေတာ့ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး သင္တန္းကုိ ဘုိကေလးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တရြာကို ၄ ရက္ လာေပးတယ္လုိ႔ ေဒသခံေယာက္က ေျပာဆုိပါတယ္။

“သင္တန္း ၄ ရက္ လာေပးတယ္။ အရင္က ဘာမွမသိတာထက္စာရင္ အခုေတာ့ ဘယ္လုိ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ရမယ္ဆုိတာ သေဘာေပါက္လာတယ္။ မိုးေလဝသနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးလည္း အျမင္ပုိက်ယ္လာတယ္။ ဗဟုသုတေတြလည္း ရလာပါတယ္” လို႔ ဗ်က္ကြဲၾကီးေက်းရြာမွ ကုိထြန္းမင္းလတ္က ေျပာပါတယ္။

ေမလ ၂ ရက္နဲ႔ ၃ ရက္၊ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တုိင္း က်ေရာက္စဥ္အခါက အသက္ရွင္ က်န္ရစ္ခဲ့သူ တခ်ဳိ႕ဟာ သစ္ပင္ေတြကို ဖက္တြယ္ထားခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ အေၾကာင္းရွိရင္ သစ္ပင္ၾကီးၾကီးကိုပဲ ရွာထားတယ္။ မႏွစ္ကဆုိ သစ္ပင္ၾကီးေတြေပၚမွာ ျငမ္းဆင္ထားေသးတယ္” လို႔ ေညာင္သာရြာမွ ရာအိမ္မႉး ဦးေရႊလံုးက ဆုိပါတယ္။        

ဗ်က္ကြဲၾကီးေက်းရြာမွ ကုိထြန္းမင္းလတ္က “အရင္ကလုိ သစ္ပင္ကို အလြယ္တကူ မခုတ္ေတာ့ဘူး။ အခုဆုိ သြားရင္းလာရင္းနဲ႔ ဘယ္သစ္ပင္ ခုိင္လဲဆုိတာ ၾကည့္ထားတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

အနာဂတ္ ဆုိင္ကလံုးအႏၲရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး  မုန္တုိင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အnargisအံုေတြ (cyclone shelter) ကုိ တည္ေဆာက္ရာမွာ အေဆာက္အဦးေပါင္း ၃၅၆ လံုးရွိုၿပီျဖစ္ၿပီး အစိုးရက ၾကီးၾကပ္တည္ေဆာက္တာ အလံုး ၂ဝ ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး ပ႐ိုဂရမ္ UN-HABITAT အရ သိရပါတယ္။

အဲဒီအေဆာက္အဦးေတြမွာ မုန္တုိင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အဦး သီးသန္႔တင္မကဘဲ စာသင္ေက်ာင္းေတြ၊  အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ အေဆာက္အဦးေတြ၊ က်န္းမာေရးေဆးေပးခန္းေတြ၊ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေတြနဲ႔ ခရစ္ယာန္ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို မုန္တိုင္းဒဏ္ ခံႏိုင္ေအာင္္ ေဆာက္လုပ္ထားတယ္လို႔ သူက ဆုိပါတယ္။

“မုန္တုိင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အဦးေတြ တည္ေဆာက္ရာမွာ လူဦးေရထူထပ္တဲ့ ရြာေတြအၾကားနဲ႔ သြားေရးလာေရး လြယ္ကူေစတဲ့ ေနရာေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး တည္ေဆာက္သင့္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ အထဲမွာ ေရ၊ မီး၊ အိမ္သာနဲ႔ ထမင္းေျခာက္၊ မုန္႔ေျခာက္ေတြကုိ အရံသင့္ စုေဆာင္းထားဖုိ႔လုိတယ္” လုိ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္လညး္ျဖစ္၊ FREDA (Forest Resource Environment Development and Conservation Association) ရဲ႕ ဒုဥကၠ႒လည္းျဖစ္သူ ဦးအုန္းက ေျပာဆုိပါတယ္။

သီးသန္႔ ဆိုင္ကလံုးဒဏ္ခံ အေဆာက္အဦး ၂ဝ ထဲက ၁၉  ခုဟာ ႏွစ္ထပ္အေဆာက္အဦးျဖစ္ၿပီး လူ ၅ဝဝ ခိုလႈံႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခုကေတာ့ လူ ၃ဝဝ ဆန္႔ တထပ္အေဆာက္အဦးပါ။

“က်မကေတာ့ အဲဒါၾကီးေပၚကုိ တက္ဖို႔ကို ေၾကာက္တယ္။ နာဂစ္တုန္းက ေက်ာင္းေဆာင္ထဲ ဝင္ေျပးတဲ့သူေတြ အကုန္လံုး  ပိၿပီး ေသကုန္တာ ၾကားထားေတာ့ အျပင္မွာေနရင္ေတာင္ လြတ္ဦးမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ မခံရင္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲဆုိၿပီး ေတြးမိတယ္။ တခုခုဆုိ ေစာေစာသိရင္ေတာ့ ၿမိဳ႕ကုိပဲ ေျပးမယ္။ မလြတ္ေလာက္ဘူးဆုိမွပဲ သြားမယ္” လို႔ မုန္တုိင္းခို အေဆာက္အဦးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဗ်က္ကြဲၾကီးေက်းရြာမွ မၾကင္ေဝက ေျပာပါတယ္။

နာဂစ္နဲ႔ ပမာဏတူ မုန္တိုင္းသာ ေနာက္ထပ္လာခဲ့ရင္ လက္ရွိမုန္တုိင္းခို အေဆာက္အဦး အေရအတြက္နဲ႔ လူဦးေရ အခ်ဳိးအစားတုိ႔ မမွ်ဘူးလို႔ ဦးအုန္းကေတာ့ ေျပာပါတယ္။

“shelter အေရအတြက္နဲ႔ လက္ရွိလူဦးေရ အခ်ဳိးအဆဟာ မမွ်ပါဘူး။ အနဲဆံုး တရြာ တလံုး မရွိရင္ေတာင္ ဧရာဝတီတတုိင္းလံုးမွာ အလံုးေရ ၁ဝဝဝ ေလာက္ေတာ့ ရွိသင့္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဧရာဝတီမွ မဟုတ္ဘူး၊ ကမ္း႐ိုးတန္းရွိတဲ့ ေဒသတုိင္းမွာ ရွိသင့္တယ္” လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ၾကိဳတင္သတိေပးစနစ္ (Early Warning System) ဟာလည္း အလြန္အေရးတယ္လုိ႔ ဦးအုန္းက ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားပါတယ္။

“မုိးေလဝသဌာနဟာ အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑က ပါဝင္တာေၾကာင့္ မုန္တုိင္းသတင္းကုိ တတ္ႏိုင္သမွ် အေစာဆံုးျဖစ္ေအာင္ ထုတ္ျပန္သင့္တယ္။ ျပည္သူေတြဆီမွာလည္း ေရဒီယို အဆင္သင့္ရွိဖုိ႔လည္း လုိတယ္။ ခ်ီလီမွာဆုိရင္ ေက်ာင္းသူမေလးတေယာက္ ေခါင္းေလာင္းလႈပ္လုိက္လုိ႔ တရြာလံုး အသက္ေဘးက လြတ္သြားဖူးတယ္။ ဒါဟာ early warning system ေကာင္းလုိ႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရြာသားေတြ ကိုယ္တုိင္မွာလည္း အေရးအေၾကာင္းဆုိ ေဆာ္ၾသဖုိ႔ ေမာင္းတုိ႔၊ တံုးတုိ႔ အဆင္သင့္ထားဖုိ႔ လုိတယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

မုန္တုိင္းအႏၲရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေရးေပၚတံု႔ျပန္ေရးအဖြဲ႔ေတြက ၂၄ နာရီ တာဝန္ယူၿပီး ေဒသခံေတြကို မုိးေလဝသ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေပးပို႔ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔ ေဘးဒုကၡ စီမံခန္႔ခြဲေရးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“မုိးေလဝသသတင္းေတြကို ေနျပည္ေတာ္ မုိးေလဝသဌာနကေန ေန႔စဥ္ဖက္စ္နဲ႔ ေပးပို႔ပါတယ္။ ထူးျခားတာနဲ႔ နယ္ေတြကို သတင္းပို႔ေပးပါတယ္။ အဝတ္အထည္၊ အိုးခြက္၊ တူ၊လႊ စတဲ့ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းေတြကိုလည္း အရန္သင့္ ထားထားပါတယ္” လို႔ သူက ဆုိပါတယ္။ အဲဒီအေရးေပၚကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းေတြကို ၿမိဳ႕ၾကီးေတြရွိ သိုေလွာင္႐ုံေတြမွာ အိမ္ေထာင္စု ၅ဝဝ အတြက္ အရန္သင့္ထားရွိၿပီး သိုေလွာင္႐ုံငယ္ေတြမွာေတာ့ အိမ္ေထာင္စု ၂ဝဝ အတြက္အဆင္သင့္ ထားရွိတယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ၾကိဳတင္မၾကားခဲ့ရလုိ႔ ေသကုန္တာေပါ့။ မုန္တုိင္းလာမယ္ပဲ ေျပာတာ။ ေလဘယ္ေလာက္တုိက္မယ္၊ ေရဘယ္ေလာက္တက္မယ္ဆုိတာသာ သိရင္ ၾကိဳေျပးလုိ႔ ရတာေပါ့။ အသက္အႏၲရာယ္ ရွိတယ္ဆိုတာ ၾကိဳတင္သတိေပးသင့္တာေပါ့။ အဲဒါဆုိရင္ ၾကိဳတင္ေရွာင္ရွားလုိ႔ ရတာေပါ့” လို႔ ႏွာႏွစ္ေပါက္ေက်းရြာမွ ေဒၚစန္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တုိင္း အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာပါတယ္။

မိုးေလဝသနဲ႔ ဇလေဗဒဦးစီးဌာနအေနနဲ႔ ရာသီအေျခအေနကို ၂၄ နာရီ ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီး မုန္တုိင္းဝင္ေရာက္ႏိုင္ေျခ ရွိမရွိကုိ ၄၈ နာရီအတြင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာသြားမယ္လုိ႔ု ယင္းဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ဆုိပါတယ္။
nargis1
ေနျပည္ေတာ္ မုိးေလဝသမွ ဖက္စ္နဲ႔ ေပးပို႔တဲ့ မိုးေလဝသသတင္းေတြကို ေန႔စဥ္ တနာရီကို ၄ ၾကိမ္ႏႈန္းနဲ႔ ေၾကညာေပးေနၿပီး မုန္တုိင္းသတင္းကုိေတာ့ သီခ်င္းတပုဒ္ၿပီးတုိင္း တၾကိမ္ထုတ္လႊင့္ေၾကညာေပးမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ City FM အသံလႊင့္ဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

မုိးေလဝသသတင္းေတြကုိ ေနျပည္ေတာ္ မုိးေလဝသဌာနမွ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအျပင္ အိႏၵိယမွ ဝဘ္ဆုိဒ္ေတြမွ ထုတ္လႊင့္တဲ့ မုိးေလဝသသတင္းေတြကို ေန႔စဥ္ အဆက္မျပတ္ၾကည့္ကာ ဧရာဝတီတုိင္းရွိ ေက်းရြာေတြဆီ မုန္တုိင္းသတိေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ေပးေၾကာင္း အင္န္ဂ်ီအုိအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားဆဲ အဖြဲ႔တဖဲြ႔က ဆုိပါတယ္။

မုိးေလဝသဌာနမွ မုန္တုိင္းမျဖစ္မီ ၄၈ နာရီအတြင္း ထုတ္ျပန္ေပးမယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္ ေဒသခံေတြအားလံုး ေဘးလြတ္ရာ အခ်ိန္မီ ေရႊ႔ေျပာင္းႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ လံုေလာက္တဲ့ အခ်ိန္မရွိေၾကာင္း အင္န္ဂ်ီအုိ အဖြဲ႔တဖြဲ႔က ဆိုပါတယ္။

“၄၈ နာရီဆုိတာ ကုိယ္ပုိင္စက္ေလွရွိတဲ့ သူအတြက္ေတာ့ ေျပးလုိ႔ လြတ္ႏိုင္ေျခရွိေပမယ့္ မရွိဆင္းရဲသားေတြအတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပႏိုင္ပါဘူး။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ စက္ေလွနဲ႔ဆုိ ပင္လယ္ဝကေန ဘုိကေလးကို ၈ နာရီၾကာေအာင္ ေမာင္းရတယ္။ အင္န္ဂ်ီအိုေတြအေနနဲ႔လည္း သူတုိ႔မွာရွိတဲ့ စက္ေလွအေရအတြက္နဲ႔ အားလံုးကုိ ကယ္ဖုိ႔ဆုိတာလည္း မျဖစ္ႏိုင္ဘူး”  လို႔ အန္ဂ်ီအို ဦးေဆာင္သူတဦးက ေျပာပါတယ္။

မုန္တုိင္းအႏၲရာယ္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ အားနည္းေနေသးတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြအၾကားမွာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈေတြ ျမင့္တက္ေနပါတယ္။

“ထမင္းစားၿပီး ေသမယ့္ေန႔ကုိ ထုိင္ေစာင့္ေနရသလုိပဲ။ သမီးငယ္ေလးကဆုိ ေလမုိးတုိက္လာၿပီဆုိရင္ ေၾကာက္တယ္ဆုိၿပီး ေျပးလာတယ္။ နာဂစ္တုန္းက သူက လသားေလးပဲ ရွိေသးေပမယ့္ သူေတာ္ေတာ္လန္႔သြားလုိ႔သာ အခုလုိ ေၾကာက္ေနတာေလ။ အခုခ်ိန္ထိ လမ္းေတာင္ ေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္ႏိုင္ေသးဘူး” လို႔ ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္ ဗ်က္ကြဲၾကီးေက်းရြာမွ မခင္ႏုက ေျပာဆုိပါတယ္။

ဧရာဝတီျမစ္ဝကြ်န္းေပၚေဒသရွိ သဘာဝသစ္ေတာေတြနဲ႔ ဒီေရေတာေတြကလည္း  သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ေတြျဖစ္တဲ့ ေရၾကီးျခင္း၊ ေျမၿပိဳျခင္း၊ ေလျပင္းမုန္တုိင္း က်ေရာက္ျခင္းတုိ႔ကုိ ကာကြယ္ရာမွာလည္း အေရးပါပါတယ္။ ဒီေရေတာေတြဟာ ေလမုန္တုိင္းက်တဲ့အခါ ေလတုိက္စားျခင္းေတြေၾကာင့္ ၿပိဳပ်က္ျခင္းေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ၿပီး ပင္လယ္လႈိင္းေတြနဲ႔ မုန္တုိင္းေတြကုိ အရွိန္ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ နာဂစ္ဆုိက္ကလံုးမွာ ဒီေရေတာမ်ားစြာ ပ်က္စီးသြားမႈေၾကာင့္ ေနာင္လာမယ့္ မုန္တုိင္းအတြက္ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္မႈ နည္းပါးမယ္လုိ႔ ဒီေရေတာစိုက္ပ်ဳိးေရးကုိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္လာခဲ့တဲ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ သိပၸံပညာရွင္တေယာက္က ဆိုပါတယ္။

“ဧရာဝတီတုိင္းရဲ႕ လက္ရွိ ဒီေရေတာပမာဏဟာ အရင္ပမာဏထက္ အမ်ားဆံုး ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ နာဂစ္လုိမ်ဳိး ေနာက္မုန္တုိင္းသာ ထပ္လာခဲ့ရင္ လံုေလာက္တဲ့ ကာကြယ္မႈကို ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး” လုိ႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။ မုန္တုိင္းအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ရာမွာ ဒီေရေတာေတြရဲ႕ အေရးပါမႈမွာလည္း တစိတ္တပုိင္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ နိမ့္တဲ့ ေဒသေတြမွာ ဒီေရေတာေတြ ပိုမိုစိုက္ပ်ဳိးသင့္ေၾကာင္းနဲ႔ သစ္ေတာေတြ သိပ္သည္းမႈဟာ ေရလႈိင္းဒဏ္ကို ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ကာကြယ္ေပးႏိုင္ေၾကာင္း သူက ဆက္ရွင္းျပပါတယ္။

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ပညာရွင္ ဦးအုန္းကေတာ့ သဘာဝ ဒီေရေတာေတြရဲ႕ ဒီေရေတာအျပင္ ေလကာတန္းေတြကိုလည္း စိုက္ပ်ဳိးသင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းေျပာဆုိပါတယ္။

“နာဂစ္မုန္တုိင္းေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးခဲ့ရတဲ့ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြအတြက္ အနည္းဆံုး ၅ ႏွစ္ကေန ၁ဝ ႏွစ္အထိ အခ်ိန္ယူၿပီး လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္တယ္ ” ဟု ဦးအုန္းက ဆုိပါတယ္။

လူမႈဝန္ထမ္း ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဌာနကမွ တာဝန္ရွိသူေတြကေတာ့ အနာဂတ္ မုန္တုိင္းေတြအတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြအေၾကာင္းကုိ ေမးျမန္းဖို႔ ၾကိဳးစားရာမွာ လက္ခံေတြ႔ဆံုျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။
nargis3
ဒါေပမဲ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပညာရွင္ ဦအုန္းကေတာ့ ဆုိင္ကလံုးခို အေဆာက္အဦးေတြ ရွိလာတာ၊ လူေတြလည္း ရာသီဥတု မုန္တုိင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသိတရားေတြ တိုးမ်ားလာတာေၾကာင့္  ေနာက္တၾကိမ္ မုန္တုိင္းဝင္ေရာက္ပါက ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ပမာဏမွာ ယခင္ကေလာက္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလုိ႔ အေကာင္းဘက္က သံုးသပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း မိုးၾကိဳကာလနဲ႔ မိုးလြန္ကာလ တိုးလာမႈေၾကာင့္ အဲဒီကာလေတြကို အမွီျပဳၿပီး ျဖစ္ေပၚတဲ့ မုန္တုိင္းအေရအတြက္ မ်ားလာၿပီး မုန္တုိင္းဝင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းလည္း ေျပာင္းလဲလာေၾကာင္း မုိးေလဝသပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆိုပါတယ္။

“ဧၿပီလနဲ႔ ေမလေတြဟာ မုန္တုိင္းျဖစ္ေပၚေလ့ရွိတဲ့ ကာလေတြျဖစ္ေပမယ့္ နာဂစ္ဝင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကေတာ့ သမား႐ိုးက် မဟုတ္ဘူး။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေလေၾကာင္းေျပာင္းလဲ တုိက္ခတ္လာမႈနဲ႔ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္လာမႈေတြရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မုန္တုိင္းဝင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းလည္း ေျပာင္းလဲလာတယ္။ အရင္က ရခုိင္ကမ္႐ုိးတန္းမွာ မုန္တုိင္းျဖစ္တာ မ်ားေပမယ့္ အခုေတာ့ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚမွာလည္း အခ်ိန္မေရြး မုန္တုိင္း ထပ္မံဝင္ေရာက္ႏိုင္တယ္” လုိ႔ အနာဂတ္မုန္တုိင္း ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေျခနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ေျပာပါတယ္။

ဧၿပီလေတြမွာျဖစ္တဲ့ မုန္တုိင္းေတြရဲ႕ ၄၆ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ျမန္မာျပည္ကုိ ဝင္ႏုိင္တယ္။ က်န္တဲ့ ၅၄ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ အိမ္နီးခ်င္း ၃ ႏိုင္ငံကို ဝင္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ မုန္တုိင္းဝင္ေရာက္ႏိုင္ေျခမွာ ႏွစ္စဥ္ သတိထားေနရမွာျဖစ္ေၾကာင္း ဦးထြန္းလြင္က ဆက္ရွင္းျပပါတယ။္

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၆ဝ အတြင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ဆိုးရြားတဲ့ ဆုိင္ကလံုး ၁၁ ခု ၾကံဳခဲ့ရၿပီး အဲဒီထဲက ၂ ခုကေတာ့ ဧရာဝတီျမစ္ဝကြ်န္းေပၚကို တိုက္ခတ္ခဲ့တာပါ။

အနာဂတ္ေတြမွာ မုန္တုိင္းဝင္ေရာက္ႏိုင္ေျခ ရွိတယ္လုိ႔ ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ထားေပမယ့္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ အားနဲလွတာေၾကာင့္ ျမစ္ကြ်န္းေပၚ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ မုိးတြင္းကာလဟာ ေျခာက္ျခားစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ နာဂစ္မွာ ဇနီး၊ သားသမီး ၂ ဦးနဲ႔ ေဆြမ်ဳိးမ်ားစြာကုိ ဆံုးရႈံုးခဲ့ရတဲ့ ၾကက္ေျပးေက်းရြာက ကုိညြန္႔ဝင္းကုိေတာ့ အနာဂတ္မုန္တုိင္းေတြက ထူးထူးျခားျခား မၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

“မႏွစ္က မုန္တုိင္းဝင္မယ္ဆုိၿပီး ရြာက လူေတြ ထက္ဝက္ေက်ာ္ေလာက္ ၿမိဳ႕ေပၚထြက္ေျပးၾကေသးတယ္။ က်ေနာ္္ကေတာ့ ဘာမုန္တုိင္းပဲလာလာ ဘယ္မွမေျပးေတာ့ဘူး။ ေျပးစရာလည္း ေလွမရွိဘူး” လို႔ ကုိညြန္႔ဝင္းက ေျပာရင္း ပင္လယ္ျပင္ကို လွမ္းၾကည့္လိုက္ပါေတာ့တယ္။

 
stimgesafsdafsrs
pp
HLs

ေၾကာ္ျငာ

Confronting-Democratic-Modernity-in-Military-ruled-Burma-1s
rogue-agent-announcement

ေနာက္ဆံုးသတင္းမ်ား

  1. ယခုႏွစ္အတြင္း မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး(ေတာင္ပုိင္း)တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးအမႈ တစ္ရာေက်ာ္ အေရးယူႏိုင္ခဲ့ဟုဆုိ
  2. ဇနီးျဖစ္သူႏွင့္ စကားမ်ားၿပီး ေယာက်္ားတစ္ဦး ဆြဲႀကိဳးခ်သတ္ေသမႈ ထပ္ျဖစ္
  3. ခ်စ္သူမိန္းကေလး၏ ေဘာင္းဘီကုိ ေသာ့ခတ္သည့္ ေယာက်္ားဖမ္းဆီးခံရ
  4. အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကုိ အိမ္ထဲ၀င္သတ္ၿပီး ပစၥည္းလုယက္သူကို ဖမ္းမိ
  5. ထိုင္၀မ္ပန္းခ်ီဆရာ Chung Aik Hust ၏တစ္ကိုယ္ေတာ္ျပပြဲကို ရန္ကုန္တြင္ပထမဆံုးအႀကိမ္က်င္းပမည္
  6. စင္ကာပူတြင္က်င္းပမည့္ “လက္ပံ” ဇာတ္ကားျပပြဲသို႔ ဒါ႐ိုက္တာႏွင့္အတူ ပါ၀င္သ႐ုပ္ေဆာင္သည့္ အႏုပညာရွင္မ်ားတက္ေရာက္မည္္
  7. ကိုရီးယား႐ုပ္ရွင္ပြဲေတာ္သို႔ တက္ေရာက္လာသည့္မင္းသား ကင္ဒံု၀န္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုလိုေၾကာင္းေျပာၾကား

ဆက္စပ္ သတင္းမ်ား

ဆက္စပ္ သတင္း မရွိပါ။


e-letter-burmese

Who is Online

We have 34 guests online