www.padamyarfm.com
www.padamyarfm.com
http://goo.glhdUIvl
အဂၤါ, ၂၆ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၇

Mizzima Burmese

Home > အာေဘာ္ႏွင့္အျမင္ > သေဘာထားအျမင္ > ေရရွည္တည္တံ့မည့္ စီးပြားေရးအိပ္မက္

ေရရွည္တည္တံ့မည့္ စီးပြားေရးအိပ္မက္

အီးေမးလ္ပုိ႔ရန္ ပရင့္ထုတ္ရန္ PDF ဖုိင္ရယူရန္

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသစ္အတြက္ ႏိုင္ငံတကာစင္ျမင့္တြင္ထိေရာက္သည့္ သံတမန္ေကာင္း တစ္ဦးလိုျဖစ္ေနသည္။ သူ၏မိန္႔ခြန္းမ်ားက ႏိုင္ငံတကာပရိသတ္ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ၿပီး၊ သူ ကေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး၊ တာ၀န္သိ သည့္၊ မွ်တမႈျဖစ္ေစမည့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ႏိုင္ငံအတြင္းလာေရာက္ ေဆာင္ရြက္ၾက ပါရန္ တိုက္တြန္းေလ့ရွိသည္။

မၾကာေသးမီက စင္ကာပူႏိုင္ငံသို႔အလည္ သြားေရာက္စဥ္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ မွတ္ခ်က္၌လည္း၊ စီးပြားေရးအရ ၿပိဳင္ဆိုင္ႏိုင္စြမ္း ဆိုသည္မွာ အရာခပ္သိမ္းမဟုတ္ေသးေၾကာင္း၊ စင္ကာပူႏိုင္ငံကို လူအမ်ားက စီးပြားေရးေအာင္ျမင္ မႈ ျပယုဂ္အျဖစ္ေျပာဆို ေနၾကသည္ကို သူကေထာက္ျပခဲ့ၿပီး၊ လူအခ်ဳိ႕ကို လႈပ္လႈပ္ ရွားရွား ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္းအိႏ္ၵိယႏိုင္ငံသို႔ သြားခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလခရီးစဥ္တြင္ မူသူကသဘာ၀သယံဇာတမ်ားကို ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစမည့္ၿမိဳ႕ျပမ်ား ထူေထာင္ခ်ဲ႕ထြင္လာမႈမွ ကာကြယ္ေပး ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း တိတိလင္းလင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။ သူ၏ႏိုင္ငံတြင္းရွိ သဘာ၀သယံဇာတမ်ားကို ထုတ္ယူအသံုးခ်ႏိုင္ရန္ တာ၀န္သိသည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားလာရာက္ၾကပါရန္လည္း ဖိတ္ေခၚခဲ့ေသးသည္။ စြမ္းအင္ႏွင့္ သယံဇာတဆိုင္ရာ အင္စတီက်ဳ  The Energy and Resources Institute (TERI) ေက်ာင္း၀င္းအတြင္း ေျပာၾကားရာ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ား မည္သို႔ျမႇင့္ တင္ႏိုင္မည္ကိုလည္း နည္းလမ္းရွာေဖြခဲ့ေသးသည္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံက စြမ္းအင္သယံဇာတ ႂကြယ္၀ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိုအပ္ေနတာက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြပဲ” ဟု သူက ေဒသခံ အိႏ္ၵိယ သတင္းမီဒီယာမ်ားကို ေျပာဆိုခဲ့သည္။ “ကၽြန္မတို႔က တာ၀န္သိတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ဳိးရွာေဖြေနပါတယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ကို မထိခိုက္ေစ႐ံုမွ်မက၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္လည္း အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ေတြကို ဘယ္လိုစီမံမလဲဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ေလ့ လာဖို႔ လိုအပ္ေနပါေသးတယ္။ အဲဒါ အျပင္
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိေရာက္တဲ့စြမ္းအင္မူ၀ါဒေတြ လိုအပ္ေနတယ္” ဟု ထည့္သြင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။

သူ၏ေတာင္းဆိုမႈက ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းအၾကား ႐ိုက္ခတ္မႈရွိသည္။ အ႐ိုးရွင္းဆံုးဆိုရေသာ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ကသူ႔ႏိုင္ငံကို စီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္ အတြက္ဖ်ာခင္းလာမည့္ သူမ်ားထံ လမ္းဖြင့္ မေပးလို။ ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမည့္အေရး နည္းနည္းမွ် အေလးမထားဘဲ ေငြလြယ္လြယ္ရေအာင္ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကမည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ားကို ရည္ညႊန္း ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။ သူကေရရွည္တည္တံ့ေရးကို အေလးေပး ေျပာၾကားၿပီး၊ လူအမ်ားေရာ၊ ေငြေၾကး လာေရာက္ ျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားပါ အက်ဳိးရွိေစမည့္ လုပ္ငန္းမ်ဳိး ျဖစ္သည္။

၎ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ႀကိဳးပမ္းေနသည့္ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား လာေရာက္ေရးသတင္းစကားကိုထပ္၍ ပါးခဲ့သည္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္က ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံတြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္က ေျပာဆိုခဲ့ရာ၌ သူ၏ အစိုးရသည္ ဥပေဒနည္းက်အုပ္ခ်ဳပ္မႈ၊ ညီမွ်သည့္ ျဖန္႔ျဖဴးခြဲေ၀မႈတို႔ကို လုပ္ေဆာင္ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည္ဟု ဆိုသည္။ “ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒေတြကို ေရးဆြဲခ်မွတ္တဲ့အခါမွာ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳး တိုး တက္လာမႈေၾကာင့္ ဆူႀကံဳနိမ့္ျမင့္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မကြာဟေစဖို႔ကိစ္ၥကို စဥ္းစားၿပီး ခ်မွတ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံ သားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္
ေပးရပါမယ္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ကိုလည္း ထိန္းသိမ္းႏိုင္ ရ ပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လုပ္သားေတြဟာလည္း ႏိုင္ငံ တကာစံခ်ိန္စံႏႈန္း၊ အခြင့္အေရးေတြအတိုင္း ခံစားႏိုင္ ေစရပါမယ္။ စြမ္းအင္လို သယံဇာတထုတ္လုပ္ေရးက႑မွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြကိုကၽြန္ေတာ္တို႔က အထူး အေလးေပးေစာင့္ၾကည့္ပါတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ႔ တစ္ဖက္သတ္
ေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ဖို႔လိုအပ္ ပါတယ္” ဟု အေထြေထြညီလာခံ မိန္႔ခြန္းတြင္ထည့္သြင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ေရရွည္တည္တံ့ေရး

သမၼတဦးသိန္စိန္က အႀကိမ္မ်ားစြာပင္၊ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ
ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး အတြက္ ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့သည္။ သစ္ေတာမ်ားကို ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ အေလးထား
ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး၊ ေလထုႏွင့္ ေရညစ္ညမ္းမႈကိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္၊ စက္မႈအညစ္ အေၾကးမ်ားစြန္႔ပစ္မႈကို ထိန္းသိမ္းရန္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၦာန္မ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးရန္ က႑ေပါင္းစုံမွ ၀ိုင္း၀န္းလုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္ဟုလည္း ေဖာ္ျပေျပာဆိုခဲ့သည္။

သူကစီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္တည္းမွာပင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈလည္း ေဆာင္ရြက္ရန္
ေဖာ္ျပေျပာဆိုခဲ့သည္။ သဘာ၀၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းမႈတြင္ ျပည္သူမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားပါ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္
ေစေရးအတြက္ လႈံ႕ေဆာ္စည္း႐ံုးရန္၊ ထို႔အျပင္ တန္ဖိုးနည္းသည့္ ျပန္လည္ သစ္ႏိုင္ေသာစြမ္းအင္ဖန္တီး ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားဖန္တီးေရးကိုလည္း တိုက္တြန္းေျပာဆိုခဲ့ေသးသည္။ ထိုမွ်မကသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေရးအတြက္ ဥပေဒမ်ားကိုျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကရန္၊ ျပင္ ဆင္ၾကရန္ႏွင့္ ဥပေဒသစ္မ်ားခ်မွတ္ရန္လည္း အေရးႀကီးပါေသးသည္။

သမၼတက စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္၌ ေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္သည့္ အေျခခံေပၚ တည္ေဆာက္
ႏိုင္ၾကရန္ အေလးေပးေျပာသည္။ သို႔ေသာ္သိသာထင္ရွားသည့္ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈမ်ားကို လာမည့္ ၄-၅ ႏွစ္ အတြင္း မေတြ႕ရႏိုင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ မွ် အခ်ိန္ယူ၍ ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု ဆိုပါသည္။

ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ လူသိရွင္ၾကား ေဖာ္ျပေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ ထပ္တူထပ္မွ်ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မည္သည့္ကံအက်ဳိးေပးအေပၚမူတည္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရရွည္တည္တံ့ သည့္၊ တာ၀န္သိသည့္၊ တန္းတူညီမွ်မႈရွိသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္ေပၚလာပါ့မည္နည္း။

အႏၱရာယ္မ်ားေသာ လမ္းဆံုလမ္းခြ

ျမန္မာႏိုင္ငံက အႏၱရာယ္သည္ လမ္းဆံုလမ္းခြေပၚတြင္ ရွိေနသည္။ ေအာင္ပြဲခံ ေျပာဆိုေနသည့္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္ အစိုးရအသံုးစရိတ္မ်ား ျမင့္တက္လာေန သလို ႏိုင္ငံကိုလည္း ႏိုင္ငံျခား ရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားထံ တံခါးဖြင့္ေပးခဲ့သည္။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား အလ်င္စလိုေရာက္လာေစေရး အသားေပးရင္းအေျပာႏွင့္သာ တံခါး၀တြင္ပင္ နစ္ျမဳပ္ရ ေပေတာ့မည္။

အႏၱရာယ္မွာ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ကတိက၀တ္မ်ားကို မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ျခင္းပင္
ျဖစ္သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ သူ၏ပါတီအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က လူငယ္မ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ရရွိေရးကို ေျပာသည္။ ေအာက္ေျခလူထုမ်ားကို ကူညီေပးရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေပးသည္။ စစ္တပ္ႏွင့္ မိတ္ဖက္ခ႐ိုနီမ်ား၏ လက္၀ါးႀကီးအုပ္အေျခအေနမွ ႐ုန္းကန္ေနရသည့္ ႂကြင္းက်န္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ကူညီေပးမည္ဟု ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အထီးတည္းေနသည့္ ႏိုင္ငံတစ္ခု မဟုတ္ေပ။ ျမင္ေတြ႕ေနရသည္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ေႏွးေကြး၊ က်ဆင္းေနခ်ိန္တြင္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပတို႔မွ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားျဖင့္ အစားမထိုးႏိုင္ေသးျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အလာနည္းေနျခင္းႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ မဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္း
ေၾကာင့္ လူမႈေရးအရတင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာဖြယ္ရွိသည္။ အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာႏွင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကလည္း ဦးစားေပးေျဖရွင္းရဦးမည့္ ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္သည္။

မၾကာေသးခင္ကမွ ေအာက္ေျခမွ ျပန္လည္လူးလဲထလာရသည့္ စီးပြားေရးစနစ္တြင္ ယခုႏွစ္၌ ၆ ဒသမ ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈရွိေစရန္ လ်ာထားသည္ဆိုသည္မွာ အံ့ၾသဖြယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အလား အလာေကာင္းဟု မွန္းဆႏိုင္သည္။ က်န္အာရွရွိ ျပည္ပတင္ပို႔သည့္လုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ေနၾကသည့္ ႏိုင္ငံ အမ်ားစုကအေမရိကန္
ျပည္ေထာင္စု၊ ဥေရာပ ႏွင့္ဂ်ပန္တို႔တြင္ စီးပြားေရးထိုင္းမႈိင္းမႈကို ရင္ဆိုင္တုံ႔ျပန္ေနရသည့္ အေျခအေန၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကလည္းမေသခ်ာမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ရဖြယ္ ရွိေနပါေသးသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ စီးပြားအခြင့္အလမ္းမ်ားကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ေနၾကသည့္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားကုမၸဏီမ်ားကလည္း၊ မြတ္စလင္ မ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကြက္ၾကားျဖစ္ေပၚေနေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူမႈေရးတင္းမာမႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္
ေနၾကပါေသးသည္။ စစ္အစိုးရ၏ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာလြဲမွားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ေၾကာင့္ ငတ္မြတ္ေနၾကရသည့္
ျပည္သူမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တေနခ်ိန္တြင္၊ ႏိုင္ငံ၏ တည္ၿငိမ္မႈ အေပၚတြင္လည္း ျပႆနာ လႈပ္ခတ္မႈမ်ား
ျဖစ္ေပၚေနျပန္သည္။

သိသာထင္ရွားသည့္ ေရြးခ်ယ္စရာမ်ား

ျမန္မာျပည္ရွိ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအေနျဖင့္တိုး၍ ေျပာဆိုေဖာ္ျပလာၾကသည့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားျဖစ္ေသာ ေကာ္ပိုေရး ရွင္းႀကီးမ်ား၏ လူမႈေရးအရတာ၀န္သိမႈ၊ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲမႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားအေပၚ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ေျပာင္းလဲလာဖြယ္ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထင္ထားသလို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ႐ုတ္ခ်ည္း
ေရာက္မလာၾကသည့္ အေျခအေနတြင္ ဤသို႔ ခ်ည္းကပ္ေဆာင္ရြက္မႈကို မည္သို႔မည္ပံု လက္ေတြ႕ အေကာင္ အထည္ေဖာ္မည္ႏွင့္ ကုန္က်စရိတ္ႀကီးမားမႈတို႔အေပၚ ျပန္၍ ခ်င့္ခ်ိန္ ေျပာင္းလဲၾကဖြယ္ ရွိေနျပန္သည္။ အလ်င္စလိုႏွင့္ ဥပေဒမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးလိုက္သည္ မ်ဳိးလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

စာရြက္ေပၚတြင္ႏွင့္ သူတို႔၏၀က္ဘ္ဆိုက္ဒ္ စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ားက သူတို႔က ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီး မ်ား ေစာင့္ထိန္းလိုက္နာရမည့္ တာ၀န္သိမႈကို အေလးေပးေဖာ္ျပထားေလ့ ရွိၾကပါသည္။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို မည္မွ်ေစာင့္ထိန္းေပးသည္၊ ညီမွ်သည့္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို မည္သို႔ေဆာင္က်ဥ္းေပးမည္ စသည္ျဖင့္လည္း ေဖာ္ျပထားေလ့ ရွိၾကသည္။ သို႔တိုင္ေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ေရာက္ရွိလာၾကသည့္ ကုမၸဏီအမ်ားစုမွာ မည္မွ်ေစ်းခ်ဳိခ်ဳိျဖင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ
ႏိုင္မည္ကို လာေရာက္ရွာေဖြၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ အျပင္သူတို႔၏လုပ္ငန္းမ်ားကလည္း မည္မွ်ေရရွည္ခံမည္ကို မလြဲမေသြျပန္၍ ေမးခြန္းထုတ္ရန္ရွိေနပါ ေသးသည္။

ဤျပႆနာမ်ားမွာ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုကရင္ဆိုင္ေနၾကရသည့္ ျပႆနာမ်ားျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးအရ က်ပ္တည္းထိုင္းမႈိင္းေနအခ်ိန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ကုမၸဏီမ်ားကသူ႔ထက္ငါ လက္ဦးၿပိဳင္ဆိုင္ လိုေနၾကသည့္ အခ်ိန္မ်ဳိးတြင္ ျဖစ္သည္။

ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ေဆာင္ေနသည့္က႑တြင္ လူႀကိဳက္မ်ားသည့္ ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုစရာ ကိစၥလည္း ျဖစ္သည္။ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ၊ ဘာလီတြင္ APEC ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ထိပ္သီးအစည္း အေ၀းႏွင့္ တိုက္ဆိုင္၍ ၎ကိစၥညီလာခံကို အင္ဒိုနီးရွားကအိမ္ရွင္ျပဳ က်င္းပခဲ့ေသးသည္။ မၾကာေသးမီ ကက်င္းပသည့္ ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာညီလာခံ ((International Conference on Sustainable Development (ICSD) 2013 တြင္၊ ေဂဟစနစ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီသည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကိစၥကို အေလးေပး၍ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကေသးသည္။

အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ၏ သမၼတဆူဆီလို ဘမ္ဘမ္းယြတ္ဟိုယိုႏိုက တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ပရိသတ္မ်ားကိုေျပာၾကား ရာ၌၊ အစိုးရမ်ားႏွင့္ မိတ္ဖက္ေဆာင္ရြက္ေနၾကသူမ်ားက ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈ
ျဖစ္ေပၚေစရန္ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ၾကရန္လိုအပ္ၿပီး၊ အနာဂတ္အတြက္တန္ဖိုးမ်ား မေပးဆပ္ရေစဘဲ ပစၥဳပၸန္ကို ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္ လိုအပ္သည္ဟုဆိုပါသည္။ “ကၽြန္ေတာ္တို႔က စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈ အလားအလာနဲ႔ အာဏာခ်ိန္ခြင္လွ်ာအေျပာင္းအလဲကို ခ်ိန္ညိႇႀကိဳးကိုင္တတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါ တယ္။ ဒီကိစၥကိုလည္း လူတိုင္းက အခု ေဆြးေႏြးေျပာဆိုေနၾကပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။ “ကၽြန္ ေတာ္တို႔ကပိုၿပီး အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ လုပ္ကိုင္ဖို႔၊
ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရယူဖို႔၊ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရးမွာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈနည္းေစဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္” ဟု ဆိုခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအေျဖမ်ားဆိုင္ရာ ကြန္ရက္၏ဒါ႐ိုက္တာ ဂ်က္ဖရီဆက္ခ်္ (Jeffrey Sachs) က ညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္လာသူမ်ားကို ေျပာၾကားရာ၌ ႏိုင္ငံအားလံုးတြင္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏွင့္
ေရရွည္တည္တံ့သည့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ကိစၥပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကရာတြင္ အမွန္တကယ္ျပႆနာ ႀကံဳေတြ႕ေန ရေၾကာင္း၊ ယခုညီလာခံသည္ အႏၱရာယ္မ်ားလြန္းသည့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲမႈကို မည္သို႔မည္ပံု ေရွာင္လႊဲႏိုင္မည္ကို ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ႂကြင္း ေလာင္စာမ်ားထုတ္ယူသံုးစြဲ
ေနသည္ႏွင့္စာလွ်င္ ျပန္ျပည့္ၿမဲေလာင္စာမ်ားကို အသံုးခ်၍ စြမ္းအင္စနစ္မ်ားမည္သို႔ခ်မွတ္မည္ ... စသည္တို႔ကို
ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ဟုဆိုသည္။

“လိုအပ္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အေရွ႕ေတာင္အာရွတစ္လႊားမွာရွိတဲ့ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ပူးတြဲအလုပ္လုပ္ပါမယ္။ သူတို႔ကို အမွန္တကယ္အေျဖေတြ႕ေအာင္ အႀကံျပဳမယ္။ လက္ေတြ႕ေဖာ္ေဆာင္ရမယ့္ နည္းလမ္းေတြရွာမယ္။ အဲဒီအခါမွာ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ေရာ၊ ေဒသတစ္ခုလံုးပါ ေတာင့္တင္း ႀကံ့ခိုင္မႈရွိလာမယ္။ သူတို႔ရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကလည္း ေရရွည္တည္တံ့ဖို႔ ျဖစ္လာမယ္။ စီး ပြားေရးစနစ္မွာ တန္းတူညီမွ်မႈရွိလာမယ္။ ဒါက တစ္ကမၻာလံုးဆိုင္ရာအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈ တစ္စိတ္တစ္ေဒသပါပဲ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုစတင္ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး၊ ကၽြန္ ေတာ္တို႔ အင္မတန္စိတ္လႈပ္ရွားေနပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက စီးပြားေရးအရအလ်င္အျမန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေနသည့္ ေဒသႀကီးအတြင္း တည္ရွိေနသည္။ အင္အား ႀကီးစီးပြားေရး
ႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏ္ၵိယတို႔အၾကားတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္တည္ရွိေနသည္။ သို႔ဆိုလွ်င္ ႏွစ္ႏိုင္ငံခ်င္း ကုန္သြယ္ေရးျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား၏တြန္းအားျဖင့္မ်ားစြာ အက်ဳိးျဖစ္ႏိုင္သည္။

ပါေမာကၡဆက္ခ်္က အႀကံျပဳထားသလို၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ ေနသည့္အခ်ိန္ တြင္ ၎တို႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရန္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္ၾကပါမည္နည္း။

ရွင္းလင္းမႈရွိေစျခင္း

အစိုးရ၏ စီမံကိန္းေရးဆြဲသူအခ်ဳိ႕ႏွင့္ အဲန္ဂ်ီအိုမ်ားက လြယ္ကူသည့္လုပ္ငန္းမဟုတ္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ၾက ပါသည္။

ေဒသခံအစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ Eco Dev အဖြဲ႕၏ဒါ႐ိုက္တာ ဦး၀င္းမ်ဳိးသူက မဇၥ်ိမဘိဇနက္ အပတ္စဥ္ စာေစာင္သို႔ ေျပာၾကားရာ၌ အစိုးရကေရရွည္တည္တံ့သည့္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိလာသည္။ သို႔ေသာ္မ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ရဦးမည္ဟု ဆိုသည္။ “အစိုးရ ကႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈအခ်ဳိ႕ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အျမင္ကေတာ့၊ လံုေလာက္တယ္ မထင္ပါဘူး။ ျပႆနာတစ္ခုကေတာ့ ဘတ္ဂ်က္ပါ။ အစိုးရက သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ နဲ႔ပတ္သက္လု႔ိခ် ေပးတဲ့ဘတ္ဂ်က္က သိပ္နည္းပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္တစ္ခုလံုးရဲ႕ တစ္ရာခုိင္ႏႈန္း
ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္” ဟု ရွင္းျပသည္။

သို႔အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရကေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ သံႏ္ၷိ႒ာန္ခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္မႈမရွိေသးဟု ဆိုႏိုင္သည္ဟု ေျပာသည္။

သမၼတက “အဓိကမူ၀ါဒတစ္ခုအျဖစ္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးကို အေလးေပး ေဖာ္ျပခဲ့ သည္” ဟု သူက ေျပာျပသည္။ “ဒါဆိုရင္ ဒါကိုသက္ေသျပဖို႔ သူကသဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဥပေဒ ေရးဆြဲတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဥပေဒေရဆြဲထားပံု၊ အတည္ျပဳပံုက ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ အတိုင္းပါပဲ။ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေရရွည္တည္တံ့မႈကို နည္းနည္းပဲၾကည့္ၿပီး စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ကိုပဲ အသားေပး တယ္” ဟုဆိုသည္။

လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအၾကား၌ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ဆိုင္ရာဥပေဒ အေပၚ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား အႀကီးအက်ယ္ရွိခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ သူတို႔အမ်ားစုက ယခုဥပေဒေၾကာင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေပၚ သက္ေရာက္႐ိုက္ခတ္မႈရွိလာမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

ယခု ဥပေဒရွိေနေသာ္လည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈအပိုင္းတြင္ ျပႆနာရွိေနေသးေၾကာင္း သူကဆိုသည္။ “အခုမွာ အစိုးရသစ္ေတာနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာနေအာက္မွာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဌာနဆိုတာ ရွိေနပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့၀န္ထမ္းေတြ အရည္အေသြးကနိမ့္ပါတယ္။ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ဓာတ္ခြဲခန္းေတြမရွိေတာ့၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အရည္အေသြးကို သူတို႔ဘယ္လိုသြားတိုင္းတာမွာလဲ” ဟု ေမးခြန္းထုတ္သည္။

သမိုင္းအေမြဆိုး

သဘာ၀ ၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္သူ သဘာ၀၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ “ေအာင္ပင္လယ္”” ဟု အမည္ရသည့္ လစဥ္မဂၢဇင္းတစ္ေစာင္ကို ထုတ္ေ၀ေနသည့္ ေဒၚေဒ၀ီသန္႔ဇင္က ေျပာရာတြင္ ေရ ရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားကို မေတြ႕ျမင္ရေသး ေၾကာင္း၊ စက္မႈဇုန္ စီမံကိန္းႀကီးမ်ား
ေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္ရမည့္အေရးကို ေသခ်ာေစာင့္ ၾကည့္ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ လုပ္ေဆာင္မႈ လကၡဏာ မ်ား မရွိေသးဟု ဆိုပါသည္။ “ဒါ ေၾကာင့္မိုလို႔ ကၽြန္မတို႔က ေအာ္ေနရတာ၊ ေမးခြန္းထုတ္ေနရတာ။ ေရရွည္ တည္တံ့တဲ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အဆင့္မ်ား စြာရွိပါတယ္။ ဒီအဆင့္ေတြမလုပ္ေဆာင္ဘဲနဲ႔ လက္ပံေတာင္းေၾကးနီ မိုင္းလို ဒီေန႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ျပႆနာ လိုမ်ဳိး၊ ျမစ္ဆံုေရကာတာလို ျပႆနာမ်ဳိး ႀကံဳရမွာပဲ” ဟု ေ၀ဖန္သည္။

တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းမွာပင္ လက္ေတြ႕က်ရန္လည္း လိုအပ္ေသးသည္။ “ျဖစ္ေနၿပီးသား ကိစၥေတြအားလံုးကို ကၽြန္မတို႔ က လိုက္ၿပီးဘာမွမလုပ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လာမယ့္ စီမံကိန္းမ်ားမွာေတာ့ (စက္မႈစီမံကိန္းမ်ား) ကၽြန္မတို႔ က (အစိုးရ၏ ကတိက၀တ္ျဖစ္သည္) သူတို႔ကို လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္ ေဆာင္ရြက္ေပးေစ ခ်င္ပါတယ္။ ကတိေတြပဲ
ေပးေနၿပီး၊ ဘာမွမလုပ္ဘူးဆိုရင္ အဓိပၸါယ္မရွိပါဘူး” ဟု သူကေျပာသည္။

ေဒၚေဒ၀ီသန္႔ဇင္က မဇၥ်ိမဘိဇနက္ အပတ္စဥ္စာေစာင္သို႔ ေျပာျပရာ၌ အစိုးရကယခုတိုင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒမ်ားကို ထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း၊ သို႔မွသာ စက္႐ံုပိုင္ရွင္မ်ားက ပတ္၀န္းက်င္ကို ညစ္ညမ္းေစပါက ခံု႐ံုးတင္တရားစြဲဆုိႏိုင္မည္ဟု ဥပမာေပးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူက ဤဥပေဒမ်ား ေပၚေပါက္လာ သည္အထိ ေစာင့္ဆိုင္းေနမည္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။

သမၼတက သူ၏ကတိစကားမ်ားအတိုင္း ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ ေလးေလးနက္နက္ လုပ္ေဆာင္ပါ မည္ေလာ။

ဦး၀င္းမ်ဳိးသူကေတာ့ အစိုးရ၏ ယခုအခ်ိန္လုပ္ေဆာင္လာသမွ် ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားအေပၚ ေက်းဇူးတင္သည္ ဟုဆိုပါသည္။ သို႔ေသာ္ လုပ္ေဆာင္ရန္အလုပ္မ်ား မ်ားစြာက်န္ရွိေနပါေသးသည္ဟုလည္း ေျပာဆိုသြားခဲ့ ၏။

သန္းေက်ာ္စိုးေရးသားသည့္ Sustainable Economic Dream: As foreign investor interest slows, can Myanmar stick to its promise of sustainable development ေဆာင္းပါးကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆို ေဖာ္ျပ ပါသည္။